Hoe is de verbinding met je kind?

Onlangs zag ik een ouder achter een kinderwagen. Het kind zat met z'n rug naar de ouder toe. De ouder achter de kinderwagen had een koptelefoon op (waarschijnlijk lekker een muziekje of podcast te luisteren terwijl de noodzakelijke boodschappen gedaan werden). Het kind in de wagen was aan het roepen, de ouder gaf het een koekje, maar het kind hoefde het niet en bleef roepen. De ouder zocht verder naar wat drinken en een speen. Het hielp niets...

Mensen zijn sociale wezens. We kunnen niet zonder contact, zonder het gevoel van onderlinge verbondenheid. Het echte contact wordt in onze samenleving steeds minder. Het eerder vanzelfsprekende fysieke contact is door corona en situaties rondom seksueel grensoverschrijdend gedrag, verminderd. De ontwikkelingen om altijd en overal je eigen muziek of podcasts te kunnen luisteren, vormen geregeld een barrière voor kleine uitwisselingen of onverwachte gesprekken. Samen met de beperkt beschikbare tijd, staan we niet meer open voor gesprekken met iemand in de winkel of een voorbijganger op straat. En niet alleen daar, maar ook in verbinding zijn met onze kinderen, kent z'n uitdagingen.

Tijd en aandacht

Tijd en aandacht zijn onmisbare voorwaarden om in verbinding, in contact, te zijn met de ander. Ben je gehaast of zit je hoofd nog bij je werk of to-do lijstje, dan zul je ongetwijfeld signalen van je kind missen. Je zult korte of oppervlakkige reacties geven. Je kijkt niet of vluchtig naar wat je kind je laat zien en hebt nog minder oog voor de gezichtsuitdrukking of andere non-verbale communicatie eromheen. Je bent er, maar niet helemaal... Wil je weten hoe je vaker of kwalitatief beter in verbinding met je kind kan zijn? Hier volgen een paar tips om zoveel mogelijk de tijd en aandacht te waarborgen;

-neem voldoende tijd, of liever ruim de tijd, om afspraken te halen; 's morgens eerder opstaan of 's middags eerder je werk afronden zodat je op tijd bij school bent.

-een goede voorbereiding is het halve werk; 's avonds de lunchpakketten maken, kleding voor de volgende dag klaarleggen, tassen inpakken, avondeten op een eerder moment snijden of klaarzetten, het geeft meer rust en daardoor meer tijd samen.

-schrijf gedachten op een notitieblok en ga hier op een ander moment mee aan de slag. Zo hoef je niet bang te zijn dat je ze vergeet en is er ruimte in je hoofd voor het contact met je kind.

-zet je telefoon op stil (en leg deze buiten handbereik); zowel het geluid en trillen van binnenkomende berichten of oproepen kan afleiden, als ook de gewoonte om apps, sociale media of nieuwsberichten te checken zodra je je telefoon ziet.

-neem iemand in vertrouwen waarmee je je zorgen kunt delen; gedeelde zorgen zijn beter te dragen. De zorgen zijn dan niet weg, maar er is meer ruimte om oog te hebben voor de signalen van je kind.

Woorden

Veel van ons onderlinge contact gaat gepaard met woorden. Van alledaagse vragen tot diepgaande gesprekken. Met woorden kun je iemand opbouwen, maar ook afbreken. Met opbouwende woorden kan zowel gecomplimenteerd als gecorrigeerd worden. Daarom zijn woorden onmisbaar in het contact met onze kinderen.

Als een baby nieuwe dingen probeert, dan zijn we vaak een en al aanmoediging en lof. Er wordt geklapt en met een hoge stem "goed zo, wat knap van jou!" geroepen. Naarmate een kind ouder wordt, gaan we als opvoeders anders reageren. We complimenteren en geven tips: "Goed zo! Hé, misschien kan je de volgende keer nog iets meer dit of iets vaker dat doen, dan gaat het nog beter!" Natuurlijk goed bedoeld, maar het geeft ook een signaal; het kan nog beter, het is nog niet goed genoeg. En hoewel het bedoelt is om te motiveren, werkt alleen complimenteren vaak beter.

Soms wordt een negatieve spiraal in stand gehouden door woorden; sarcastisch, veroordelend of negatief. Er ontstaat meer afstand en minder verbinding. Haal daarom geen oude koeien uit de sloot. Ga van het positieve uit of probeer te ontdekken waarom een bepaalde keuze gemaakt is. Het zegt vaak veel over de behoefte van je kind. En wanneer je op dat vlak terecht komt en je daarop kan reageren, zal er minder gekibbel en discussie zijn. Negatief aandachtvragen zal afnemen, omdat er op een andere, positieve manier, aan de behoefte tegemoet wordt gekomen.

Aanraking

Naast verbale communicatie, is ook aanraking onmisbaar in het contact met onze kinderen. Aanraking is een primaire levensbehoefte; zonder aanraking kan een mens niet overleven. Positief fysiek contact helpt stress en emoties reguleren. Het geeft ontspanning aan geest en lichaam. Daarnaast versterkt het een positief zelfbeeld. Voor sommige opvoeders zal het aanraken van hun kind vanzelfsprekend zijn, voor andere ouders brengt het uitdagingen met zich mee. Deze uitdagingen kunnen zowel van de kant van de ouder als van de kant van het kind komen. Vanuit de kant van de ouder kan het gaan om het ontbreken van fysiek contact in de eigen opvoeding of eerdere negatieve ervaringen met fysiek contact (geweld, misbruik, enz.). Soms hebben kinderen een gedragsstoornis waardoor het (fysieke contact moeizamer is, of kinderen zijn gewoon wat minder knuffelig. Forceer nooit fysiek contact! Zoals positief fysiek contact het zelfbeeld versterkt, zo wordt het zelfbeeld beschadigd wanneer de grenzen van een kind niet worden gerespecteerd en fysiek contact wordt opgedrongen. Wel kan er gezocht worden naar vormen van fysiek contact die enerzijds rekening houden met de grenzen van het kind en anderzijds bijdragen aan een positieve ontwikkeling;

-voorlezen terwijl het kind op schoot zit.

-insmeren met zalf of olie, bijvoorbeeld na een bad of voor het naar bed gaan.

-kriebelen over arm, hoofd of rug.

-om beurten met een vinger iets bij elkaar op de rug tekenen of schrijven.

-masseren van vermoeide kuitspieren of voeten (bij tieners).

-stoeien of kietelen.

In verbinding zijn met de ander betekent gericht zijn op de ander (en minder op jezelf). Probeer je te verplaatsen in je kind; ga samen ontdekken, spelen en verwonderen. Het kan z'n uitdagingen met zich meebrengen. Wanneer het onderlinge contact beschadigd is of moeizaam gaat, kan professionele hulp helpend zijn. Er kan bijvoorbeeld meegedacht worden met opvoeders hoe de onderlinge verbondenheid vergroot kan worden. Ook kan er meer duidelijkheid komen over de beleving van het kind en mogelijke redenen waardoor het onderlinge contact moeizaam verloopt. Praktijk Geliefd kan zowel vanuit opvoedondersteuning als vanuit speltherapie hieraan een bijdrage leveren. Neem gerust contact op via info@praktijkgeliefd.nl of bel/ app naar 06-28217499.